ADHD behandelen

Bij een volwassene met ADHD kan de behandeling bij (een) deskundige(n) de volgende onderdelen omvatten:

• Psycho-educatie

Psycho-educatie bestaat uit voorlichting over ADHD; dit leert je te begrijpen hoe ADHD invloed heeft (gehad) op je leven. Je leert waar bepaalde problemen vandaan komen, het geeft je meer inzicht in je beperkingen en mogelijkheden. Daarnaast kan je ook voorlichting krijgen over mogelijke medicatie, andere behandelingen en waar je nog meer informatie vandaan kunt halen.

• Medicatie

De behandeling met medicatie bij ADHD start in de meeste gevallen met ritalin. Ritalin werkt goed bij de meeste ADHD-patienten en heeft weinig bijwerkingen. Het is in een aantal versies verkrijgbaar, waarbij de werkzame stof (methylfenidaat) hetzelfde is. Het verschil zit in de snelheid van de afgifte en het omhulsel. Kort werkende ritalin werkt ongeveer 2 tot 4 uur, de langwerkende versie tot wel 12 uur. Het voordeel is duidelijk: zeker voor iemand met ADHD is het vrijwel onmogelijk om tot wel 6 keer per dag op tijd een pil te nemen. Bij het niet op tijd innemen van de volgende dosis treedt een zogeheten 'rebound-effect' op, waarbij de ADHD klachten toenemen. Langwerkende ritalin (ook bekend onder de merknaam Concerta) kan dit grotendeels voorkomen, maar is wel aanzienlijk duurder. Alleen de kosten voor de kortwerkende ritalin worden door de verzekeraar vergoed, de rest zal je zelf bij moeten leggen. Een derde uitvoering van ritalin wordt in de verslaafdenzorg veel gebruikt. Deze werkt iets langer dan de kortwerkende ritalin en is, om misbruik te voorkomen, als een 'geltablet' uitgevoerd. Ritalin valt onder de opiumwet en heeft daarom onder meer gevolgen met betrekking tot regels over autorijden en buitenlandse reizen. Meer informatie over ritalin vind je hier.

Naast ritalin worden nog enkele andere medicijnen gebruikt voor de behandeling van ADHD: als ritalin geen of onvoldoende effect oplevert wordt ook wel dextro-amfetamine gebruikt of bepaalde antidepressiva

• Lotgenotencontact

Lotgenotencontact kan bijzonder zinvol zijn om je te helpen om te gaan met ADHD. De verenigingen Impuls (voor volwassenen) en Balans (voor kinderen en ouders, zie links) organiseren contactavonden en contactgroepen. Ook via internet zijn er veel mogelijkheden om met lotgenoten in contact te komen, zoals het forum op deze website.

• Coaching

Coaching kan zowel individueel als in een groep plaatsvinden. Bij coaching worden de problemen en knelpunten die je bij ADHD kan tegenkomen stapsgewijs benoemd, aangepakt en opgelost. Denk hierbij aan geldproblemen, chaos in het huishouden of administratie, problemen met werk, tijdsindeling, etc. De kosten van coaching kunnen met een persoonsgebonden budget worden betaald.

• Psychotherapie

Psychotherapie kan de ADHD-symptomen niet oplossen, maar helpt je, net als bij coaching, de problemen die zich voordoen aan te pakken. Het kan je bijvoorbeeld helpen om bewuster met je impulsen om te gaan of om ADHD-gerelateerde mislukkingen en teleurstellingen uit het verleden te verwerken.

Naast deze 'standaard' behandelingen worden ook aan bepaalde voedingspatronen en het gebruik van vitaminen- en kruidensupplementen heilzame werkingen toegeschreven. Het is echter niet voor niets dat de reguliere gezondheidszorg zich op bovenstaand rijtje richt bij de behandeling van ADHD en níet op onderstaand rijtje. Toch wil ik graag een tweetal opties noemen.

• Gezonde voeding

Gezond eten en drinken is voor iedereen zinvol en kan een positieve invloed hebben op mensen met ADHD. In het kort: Veel water drinken, bij voorkeur in plaats van koffie, alcohol of frisdrank; Essentiële vetzuren - fruit, noten, vis, boerenkool; Complexe koolhydraten in plaats van enkelvoudige, dus bruin i.p.v. wit brood, bonen i.p.v. aardappelen, etc; Voldoende proteïnen - zoals mager vlees, vis, sojaprodukten en melkprodukten; En tot slot zo weinig mogelijk suiker.

• Supplementen

Lecithine, ginseng, pycnogenol, vinpocetine, melatonine, ginkgo biloba, allemaal kunnen ze wellicht positieve effecten hebben op ADHD-klachten. Hoewel ze in een rijtje als dit onder de noemer supplement onschuldig lijken, zijn ze dat lang niet allemaal. Middelen met een effectieve dosis vinpocetine (voor een toename van de bloedtoevoer naar de hersenen en een toename van dopamine) en melatonine (gebruikt bij slaapproblemen) zijn bijvoorbeeld alleen op recept te verkrijgen, en mogen alleen onder begeleiding van een arts gebruikt worden. Daarentegen zijn supplementen als ginseng en ginkgo biloba vrij verkrijgbaar. Er wordt steeds serieuzer onderzoek gedaan naar het effect van de combinatie van deze twee middelen, waaruit duidelijk wordt dat in bijna de helft van de onderzochte gevallen na een paar weken gebruik een positief effect optreedt. Het gebruikte 'recept' bij één van de onderzoeken bij kinderen is 2 maal 50 mg ginkgo boloba en 200mg ginseng per dag, op een nuchtere maag. Mijn ervaring is wel dat de vaak capsules voor kinderen erg groot én veel zijn - om verslikken of niet kúnnen slikken te voorkomen kan je de capsules ook gewoon openen en met wat yoghurt of vla vermengen.