Wat is ADHD – In het kort:

ADHD

ADHD is een afkorting van de engelse term Attention Deficit / Hyperactivity Disorder, in het nederlands vaak vertaald als aandachtstekort / hyperactiviteitsstoornis. De term ADHD werd in 1980 voor het eerst gebruikt, daarvoor stond de stoornis bekend als Minimal Brain Damage (MBD). ADD (Attention Deficit Disorder) is een term voor het type ADHD waarbij wel sprake is van aandachtstekort maar niet van hyperactiviteit (Het onoplettende subtype).

ADHD heeft een biologische oorzaak; er zijn aantoonbare verschillen in het functioneren van de hersenen in de gebieden die verantwoordelijk zijn voor het beheersen van impulsen en voor organisatie en planning.

Volwassenen

ADHD werd (en wordt vaak nog steeds) gezien als een kinderpsychiatrische afwijking. Het syndroom komt voor bij 3 tot 5 procent van kinderen op de basisschool. De symptomen verdwijnen echter lang niet altijd als het kind volwassen wordt; bij één op de drie kinderen met ADHD blijft de stoornis volledig bestaan in het volwassen leven, meer dan de helft blijft last houden van één of meer symptomen.

Het bekendste symptoom van ADHD, de hyperactiviteit, lijkt bij volwassenen met ADHD vaak te zijn afgenomen of zelfs verdwenen. Volwassenen met ADHD gedragen zich immers vaak minder druk of beweeglijk dan kinderen met ADHD. De hyperactiviteit, die bij veel kinderen zo kenmerkend is, keert zich bij volwassenen vaak ‘naar binnen’. Dit uit zich dan in innerlijke onrust, gejaagdheid of niet kunnen ontspannen of inslapen. Niet zelden vinden deze volwassenen een oplossing in het gebruik van alcohol of drugs om deze onhoudbare gedachtenstroom tijdelijk een halt toe te roepen. Dit soort middelenmisbruik staat bekend als 'zelfmedicatie'.

Symptomen

De voornaamste symptomen van ADHD (zowel bij kinderen als volwassenen) zijn aandachtsproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit. Dit uit zich onder meer in snel afgeleid zijn, chaotisch en rommelig gedrag, geen concentratie kunnen opbrengen, altijd bezig moeten zijn, innerlijke onrust, veel praten, impulsief (belangrijke) beslissingen nemen en ongeduld.

Comorbiditeit

ADHD wordt vaak vergezeld door één of meer andere stoornissen (comorbiditeit). Vaak hebben deze stoornissen overlappende symptomen, wat de diagnose lastig maakt. Gedacht kan worden aan autisme, angststoornissen, stemmingsstoornissen middelenmisbruik (verslaving) of persoonlijkheidsstoornissen.

Erfelijkheid

ADHD is vaak erfelijk. Binnen een familie met ADHD is de kans op de stoornis vijf maal groter dan in een familie waar de stoornis verder niet voorkomt.

Hyperfocus

Hyperfocus, een soort overconcentratie, is een veel voorkomend symptoom van ADHD en lijkt tegenstrijdig aan veel van de overige symptomen. Het stelt iemand in staat om de aandacht en concentratie urenlang volledig op een bepaalde taak of activiteit te richten, zonder zich ergens door te laten afleiden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan computerspelletjes of internet.

Hyperfocus wordt geactiveerd en gestimuleerd door sommige activiteiten. De ADHD’er wordt als het ware gegrepen tijdens zijn bezigheden. Dit heeft helaas tot gevolg dat de hyperfocus niet bewust gericht kan worden ingezet bij willekeurige activiteiten met een wellicht hogere prioriteit dan bijvoorbeeld het computerspelletje.

Deze pagina bevat slechts een korte beschrijving van de belangrijkste elementen van ADHD; de meeste van de hier behandelde onderwerpen komen in de overige pagina's op deze site uitgebreid aan bod.